Zrównoważony rozwój w branży spożywczej.

Funkcjonowanie w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju przestaje być działaniem wizerunkowym, a staje się koniecznością. Zdają sobie z tego sprawę globalne firmy z branży spożywczej, które wykorzystują nowe technologie, by już dziś działać na rzecz lepszego jutra nas wszystkich.

Ideę zrównoważonego rozwoju doskonale oddaje pierwsze zdanie raportu „Nasza wspólna przyszłość”, opublikowanego w 1987 roku przez Światową Komisję ds. Środowiska i Rozwoju. „Na obecnym poziomie cywilizacyjnym możliwy jest rozwój zrównoważony, to jest taki rozwój, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie”. Biorąc pod uwagę aspekty środowiskowe, ekonomiczne i społeczne, zrównoważony rozwój opłaca się nam wszystkim.

W branży spożywczej jest on często kojarzony z ekologicznym rolnictwem. W rzeczywistości dotyczy całego łańcucha dostaw żywności. Ograniczanie śladu węglowego i emisji gazów cieplarnianych, systematyczne zwiększanie ilości stosowanych opakowań pochodzących z recyklingu lub nadających się do recyklingu, korzystanie z energii pochodzącej z odnawialnych źródeł – to tylko niektóre z przykładów licznych inicjatyw z zakresu sustainability podejmowanych dziś przez firmy spożywcze.

Przetwórstwo żywności, czyli przekształcanie produktów rolnych w żywność jadalną, ma na celu wyżywienie świata, a tym samym może stać się główną siłą napędową inicjatyw zrównoważonego rozwoju.

Zmiana, która trwa

Proces zmiany postaw, choć żmudny i długotrwały, nie dotyczy tylko firm, lecz także konsumentów – również w naszym kraju. Polscy klienci coraz bardziej świadomie podchodzą do tego, co wkładają do przysłowiowego garnka. Jak wynika z niedawnego raportu „Zrównoważona żywność w Polsce” opracowanego przez Polskie Stowarzyszenie Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP” i Accenture Research[1], 85% badanych Polaków deklaruje, że podczas zakupów spożywczych kieruje się wpływem poszczególnych produktów na zdrowie własne i bliskich im osób.

79% naszych rodaków chce kupować więcej produktów lepszej jakości, a 75% jest zainteresowanych kupnem wyrobów rolnictwa zrównoważonego. 83% spośród nich deklaruje, że mogłyby one stanowić przynajmniej połowę ich koszyka zakupowego.

Co więcej, 76% Polaków uważa, że producenci żywności powinni korzystać z surowców pochodzących z upraw rolnictwa zrównoważonego! Postawy te przekładają się na konkretne liczby. Jak wynika z szacunków Accenture Research, już w średnim terminie Polacy będą w stanie wydawać na produkty rolnictwa zrównoważonego i bazujące na nich przetwory niemal 65 mld złotych rocznie. Biorąc pod uwagę, że według wyliczeń firmy Nielsen na wszystkie zakupy spożywcze wydaliśmy w 2020 roku nieco ponad 142 mld złotych [1], zarówno rolnicy, jak i przemysł spożywczy mają o czym myśleć.

Realne wsparcie. Wyższa opłacalność

Podczas spotkań na których poruszam temat zrównoważonej produkcji żywności, zdarza mi się usłyszeć, że „wszystko pięknie, ale budżet musi się spinać tu i teraz, a nie za dziesięć czy trzydzieści lat”. W takiej sytuacji zawsze mówię mojemu rozmówcy, że są sposoby na to, aby zrównoważone rolnictwo i hodowla oraz wytwarzanie produktów z tak pozyskiwanych surowców mogły się opłacać.

Oszczędności nie należy szukać w jak najtańszych składnikach, pochodzących z masowej produkcji, bo to droga donikąd. Proponuję natomiast przyjrzeć się poszczególnym procesom, gdzie do dyspozycji producentów żywności pozostaje potężny oręż jakim są nowe technologie. Mam tu na myśli nie tylko innowacyjne maszyny czy roboty wspierające pracę ludzi, lecz przede wszystkim dostosowane do potrzeb branży spożywczej oprogramowanie klasy korporacyjnej.

Wykorzystując analityczne i elastyczne funkcje nowoczesnego oprogramowania w chmurze, firmy z sektora F&B będą w stanie usprawnić poszczególne procesy, np. kontrolę jakości surowców i tego czy pochodzą ze zrównoważonych upraw i hodowli. Dużo łatwiejsza będzie też identyfikacja obszarów, w których dochodzi do największych strat. Przykładowo – w procesie produkcji powstają przecież różne produkty uboczne i odpady, które należy odpowiednio zagospodarować.

Warto też dopracować technologię lub receptury, by zminimalizować ilość odpadów nie nadających się do dalszego wykorzystania. Takich elementów jest więcej. Identyfikacja i zarządzenie nimi pozwoli na zmianę profilu na model biznesowy zgodny z zasadami zrównoważonego rozwoju przy zachowaniu rentowności prowadzonego biznesu.

Inteligentne oprogramowanie wspiera zrównoważony rozwój

Obszary, w których producenci i przetwórcy żywności mogą wykorzystać oprogramowanie do działania zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, to między innymi:

łańcuchy dostaw – oprogramowanie SCM (Supply Chain Management) pomaga zapewnić terminowe dostawy składników, zarządzać datami przydatności do spożycia i identyfikowalnością produktów, zwiększać wydajność i dostępność oraz zapobiegać marnowaniu żywności w procesie przechowywania i przetwarzania.

Funkcjonalności branżowych systemów ERP zapewniają szybką identyfikowalność i graficzną prezentację informacji na temat produktów, z których powstała dana partia wyrobu i do kogo została sprzedana. Oferują również prosty dostęp do dokumentów źródłowych – magazynowych, zleceń produkcji czy wyników przeprowadzonych inspekcji laboratoryjnych.

wykorzystanie aktywów – oprogramowanie służące do zarządzania majątkiem przedsiębiorstwa pomaga w optymalnym wykorzystaniu zasobów firmy, w tym zwiększeniu sprawności sprzętu i długości jego eksploatacji, poprawie wydajności i bezpieczeństwa produktów.

System można zaprogramować by rozpoznawał nawet najdrobniejsze anomalie. Mogą one stanowić pierwszą oznakę, że konkretne zasoby nie funkcjonują poprawnie bądź wymagają serwisu. Do oceny powagi sytuacji wykorzystuje się tu coraz częściej rozwiązania sztucznej inteligencji, która podpowiada czy wystarczy wysłać technika, czy też raczej należy już zatrzymać linię produkcyjną.

cykl życia produktu – oprogramowanie PLM pomaga zapewnić zgodność z zasadami zrównoważonego rozwoju na każdym etapie pracy nad produktem – od pomysłu, przez stworzenie receptury i dobór składników, po opracowanie nowych, przyjaznych środowisku metod pakowania i przechowywania żywności. Przykładowo, wysokiej klasy system ERP pozwoli w prosty sposób zautomatyzować proces kontroli daty przydatności do spożycia.

Dzięki temu producent i jego partnerzy, dokładnie wiedzą czy i do kiedy mają do czynienia z towarem pełnowartościowym. W efekcie możliwe jest odpowiednio wczesne podjęcie kroków zapobiegających zmarnowaniu gotowej żywności z krótkim terminem przydatności do spożycia.

analityka i automatyka biznesowa – dzięki pozyskiwanym na poszczególnych etapach łańcucha żywieniowego danym, oprogramowanie ERP w chmurze umożliwia zaawansowaną analitykę biznesową. Organizacje zyskują informacje pozwalające im osiągnąć sukcesy biznesowe oraz w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Na przykład systematyczne gromadzenie, segregowanie i analizowanie przy wykorzystaniu inteligentnego oprogramowania danych z łańcucha żywnościowego dzieje się w dużej części automatycznie. Pozwala to śledzić procesy dziejące się w organizacji, na bieżąco kontrolować sytuację w danym zakładzie produkcyjnym, z wyprzedzeniem reagować na potencjalne zakłócenia, podnosić standardy i doskonalić procesy.

Oczywiście obszarów w branży spożywczej, gdzie nowe technologie wydatnie ułatwiają wdrożenie i stosowanie zasad zrównoważonego rozwoju jest znacznie więcej. Osoby zainteresowane tym tematem zachęcam do odwiedzenia strony internetowej firmy Infor oraz udziału w licznych webinariach i szkoleniach, które organizujemy. Zapraszam do kontaktu.

Senior Account Managerem w firmie Infor, tworzącej zaawansowane oprogramowanie chmurowe dla przemysłu, w tym systemy dedykowane branży spożywczej. W obszarze zintegrowanych systemów wspomagających zarządzanie pracuje od 2007 roku. Posiada doświadczenie zarówno we wsparciu dużych, międzynarodowych korporacji, jak i mniejszych firm, w szczególności planujących ekspansję międzynarodową. Z wykształcenia jest inżynierem Informatyki i Ekonometrii. Prywatnie zagorzały fan sportów motorowych.

Jacek Punda

Senior Account Manager, INFOR

Wizytówka Firmy

Przeczytaj również:

Biuro rachunkowe ERP

Controlling i budżetowanie w firmie – od czego zacząć?

Wielu przedsiębiorców podejmuje decyzje finansowe na podstawie intuicji — dopóki nie pojawi się pierwszy poważny kryzys płynności. Wtedy okazuje się, że brak systemu controllingu i budżetowania to nie oszczędność, lecz kosztowna luka w zarządzaniu. Czym jest controlling finansowy i dlaczego go potrzebujesz? Controlling finansowy (system zarządzania wynikami przedsiębiorstwa) to zestaw metod i narzędzi, które pozwalają na bieżąco monitorować kondycję finansową firmy i reagować na odchylenia od planu. Nie jest to jednorazowy audyt — to ciągły proces sterowania rentownością. W polskich realiach controlling odpowiada na pytanie, którego księgowość statutowa nigdy nie zadaje: nie „co się wydarzyło w ubiegłym miesiącu dla urzędu skarbowego”, lecz „gdzie właśnie teraz ucieka marża i jak będzie wyglądać cash flow za 90 dni” (CGO Finance, 2026). W praktyce controlling obejmuje trzy filary: Planowanie — ustalenie celów finansowych i operacyjnych na dany okres (miesiąc, kwartał, rok). Plan finansowy firmy powinien uwzględniać przychody, koszty stałe i zmienne oraz marże na poszczególnych produktach lub usługach. Monitorowanie — bieżące porównywanie wyników rzeczywistych z założeniami budżetu. Kluczowe jest śledzenie wskaźników takich jak rentowność sprzedaży, cash flow operacyjny czy wskaźnik pokrycia kosztów stałych. Reagowanie — podejmowanie działań korygujących w momencie, gdy odchylenia przekraczają ustalone progi tolerancji. Bez tego kroku controlling pozostaje jedynie raportowaniem. Firmy z najlepszymi kompetencjami IT i analitycznymi osiągają o 35% większy wzrost przychodów i o 10% wyższe marże zysku w porównaniu do reszty rynku (McKinsey, 2024). To nie teoria — to mierzalna przewaga wynikająca z zastąpienia intuicji twardymi liczbami. Jak zacząć budżetowanie w firmie krok po kroku? Budżetowanie (proces planowania przychodów i wydatków na określony okres) nie musi być skomplikowane. Kluczem jest rozpoczęcie od prostego modelu i stopniowe jego rozbudowywanie. Badania naukowe potwierdzają, że budżetowanie stosowane jest przede wszystkim w średnich i dużych firmach o przychodach powyżej 50 mln PLN i zatrudnieniu ponad 200 osób — ale wspólną cechą wszystkich podmiotów wdrażających budżetowanie jest chęć redukcji kosztów i poprawy wyników finansowych (ResearchGate). To oznacza, że nawet mniejsze firmy mogą czerpać z tego procesu korzyści, jeśli zaczną od prostego modelu. Krok 1: Zdefiniuj pytanie. Określ, co chcesz mierzyć, w jaki sposób i dla kogo przygotowujesz analizę. Czy interesuje Cię rentowność sprzedaży całej firmy, czy poszczególnych linii produktowych? Krok 2: Zbierz dane. Zidentyfikuj źródła informacji — system FK, moduł handlowy, CRM, arkusze kalkulacyjne. Im więcej danych w jednym miejscu, tym trafniejsze prognozy. Krok 3: Przygotuj dane. Oczyść, połącz i ustandaryzuj informacje z różnych źródeł. To etap, na którym większość firm traci czas — dlatego automatyzacja jest kluczowa. Krok 4: Analizuj i wyciągaj wnioski. Opracuj wizualizacje, porównaj plan z wykonaniem, zidentyfikuj odchylenia i podejmij decyzje. Ten czteroetapowy proces (pytanie → dane → przygotowanie → wyniki) stanowi uniwersalny schemat analityczny stosowany w profesjonalnym controllingu. Jakich narzędzi używać do controllingu i budżetowania? Skuteczny controlling wymaga narzędzia, które łączy dane z wielu źródeł, automatyzuje raportowanie i umożliwia drążenie danych (drill-down) do poziomu pojedynczej transakcji. Arkusz kalkulacyjny to za mało, gdy firma rośnie. Dane Eurostatu potwierdzają skalę cyfryzacji: w 2025 roku ponad połowa (53% przedsiębiorstw w UE) korzystała ze specjalistycznego oprogramowania e-biznesowego — ERP, CRM lub BI (Eurostat, 2026). Jednocześnie 20% firm w UE wdrożyło technologie AI wspierające analitykę (Eurostat, 2025). To oznacza, że firmy bez narzędzi BI pozostają w mniejszości i tracą przewagę konkurencyjną. Nowoczesne systemy Business Intelligence (narzędzia analityki biznesowej) oferują: Kokpity menedżerskie (dashboardy) — wizualne podsumowania kluczowych wskaźników w czasie rzeczywistym. Zamiast przeglądać dziesiątki tabel, widzisz rentowność sprzedaży, marże i odchylenia budżetowe na jednym ekranie. Automatyczne raporty — cykliczna dystrybucja raportów do właściwych osób bez ręcznego eksportu danych. Dyrektor finansowy dostaje raport o płynności, handlowiec — o realizacji targetu. Analizę OLAP (wielowymiarowa analiza danych) — możliwość przeglądania tych samych danych w różnych przekrojach: po regionach, produktach, klientach, okresach. To fundament controllingu operacyjnego. Integrację z systemem ERP — dane z modułu finansowo-księgowego i handlowego zasilają raporty automatycznie, bez ręcznego przenoszenia między systemami. Controlling a cyfryzacja — gdzie jest Twoja firma? Kontekst rynkowy jest jednoznaczny – firmy bez narzędzi analitycznych to dziś mniejszość w Europie. 53% przedsiębiorstw w UE korzysta z oprogramowania ERP, CRM lub BI (Eurostat, 2026) 20% firm w UE wdrożyło technologie AI do analityki biznesowej (Eurostat, 2025) 38% firm strefy euro jest na zaawansowanym etapie adopcji AI, a kolejne 33% eksperymentuje (ECB SAFE Survey, 2026) 48% europejskich firm produkcyjnych wykorzystuje big data i AI — więcej niż w USA (28%) (EIB, 2026) Jeśli Twoja firma nadal opiera controlling na ręcznych arkuszach, tracisz nie tylko czas, ale i pozycję konkurencyjną. Wdrożenie systemu BI zintegrowanego z ERP to dziś standard, nie luksus. Controlling finansowy w ekosystemie Symfonii Symfonia oferuje zintegrowane środowisko analityczne, które łączy dane z modułów Handel oraz Finanse i Księgowość w jednym panelu raportowym. Nie musisz kupować oddzielnego systemu BI – analityka jest częścią ekosystemu, z którego już korzystasz. Dostępne narzędzia analityczne w środowisku Symfonii: Business Intelligence – 10 kokpitów menedżerskich i około 120 gotowych raportów dostępnych od razu po instalacji. Analizy OLAP w MS Excel pozwalają na swobodne drążenie danych w znanych arkuszach kalkulacyjnych. Smart BI – rozszerzone możliwości analizy danych z kilkudziesięcioma gotowymi raportami i opcją tworzenia własnych. Łączy dane z modułów Handel, Finanse i Księgowość oraz źródeł zewnętrznych. Siedem kluczowych przewag Smart BI to: szybki dostęp do informacji, aktualność danych, łatwość obsługi (interfejs oparty na Excelu), uniwersalność konfiguracji, elastyczność manipulacji danymi, otwartość na wiele źródeł danych oraz możliwość współpracy zespołowej. Analityk Sprzedaży – 5 kokpitów i około 50 raportów dedykowanych monitorowaniu rentowności sprzedaży, realizacji planów handlowych i identyfikacji trendów. Dostęp do analiz realizowany jest przez przeglądarkę WWW, kontekstowo z systemu operacyjnego, z poziomu MS Office Excel oraz przez zewnętrzne narzędzia OLAP – co oznacza, że kontroler finansowy, dyrektor i handlowiec korzystają z tych samych danych w preferowanym przez siebie środowisku. Zacznij kontrolować finanse firmy już dziś Controlling finansowy i budżetowanie to nie luksus dużych korporacji – to standard każdej firmy, która chce rosnąć świadomie. Pierwszy krok to nie zakup systemu, lecz odpowiedź na pytanie: „Które dane są mi potrzebne do lepszych decyzji?” Symfonia Business Intelligence i Smart BI dają Ci gotowe odpowiedzi – od kokpitów z kluczowymi wskaźnikami po szczegółowe raporty z możliwością drill-down do pojedynczej faktury. FAQ – Najczęściej zadawane pytania Czym jest controlling finansowy? Controlling finansowy to system ciągłego monitorowania wyników firmy i porównywania ich z planem finansowym. Obejmuje planowanie, bieżącą kontrolę wskaźników (rentowność sprzedaży, marże, cash flow) oraz podejmowanie działań korygujących przy odchyleniach od budżetu. Od czego zacząć budżetowanie w małej firmie? Zacznij od zdefiniowania celów finansowych na najbliższy kwartał, zbierz dane historyczne o przychodach i kosztach, a następnie stwórz prosty plan przychodów i wydatków. Kluczowe jest regularne porównywanie planu z wykonaniem – nawet w arkuszu kalkulacyjnym. Jakie narzędzia wspierają controlling w firmie? Profesjonalny controlling wymaga systemu Business Intelligence z kokpitami, automatycznymi raportami i analizą OLAP. Symfonia oferuje od 5 do 10 kokpitów i do 120 raportów zintegrowanych z modułami FK i Handel – dostępnych przez przeglądarkę, Excel lub system ERP. Czym różni się budżetowanie od controllingu? Budżetowanie to proces planowania przychodów i wydatków na określony okres. Controlling jest pojęciem szerszym – obejmuje budżetowanie, ale także bieżące monitorowanie realizacji planu, analizę odchyleń i podejmowanie decyzji korygujących. Czy controlling jest potrzebny w małej firmie? Tak. Firmy efektywnie wykorzystujące dane rosną o 35% szybciej niezależnie od wielkości. W małej firmie controlling może być prostszy (mniej wskaźników, krótsze cykle raportowania), ale jego brak oznacza podejmowanie decyzji na ślepo. Ile firm w Europie korzysta z narzędzi BI? Według Eurostatu (2025/2026) ponad 53% przedsiębiorstw w UE korzysta z oprogramowania ERP, CRM lub BI. 20% firm wdrożyło już technologie AI do analityki. Firmy bez narzędzi analitycznych tracą przewagę konkurencyjną.

Symfonia

09 wrzesień 2026