HR creative idea. Wooden cubes with staff and red leader person

Zmiany w stażu pracy od 2026 roku – co naprawdę się zmienia i co to oznacza dla HR?

Od 2026 roku wchodzą w życie przepisy, które w praktyce zmieniają sposób myślenia o stażu pracy. To jedna z tych zmian, które na pierwszy rzut oka wydają się „techniczną korektą”, ale w rzeczywistości mają bardzo konkretne skutki – zarówno dla pracowników, jak i dla działów HR.

Najważniejsza zmiana? Rozszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu pracy.

Od kiedy obowiązują nowe przepisy?

Zmiany są wdrażane etapami:

  • od 1 stycznia 2026 r. – w sektorze publicznym
  • od 1 maja 2026 r. – w sektorze prywatnym

Co do tej pory wliczaliśmy do stażu?

Dotychczas katalog był dość „etatocentryczny”. Uwzględniano głównie:

  • okresy zatrudnienia na umowę o pracę,
  • pracę tymczasową,
  • wybrane okresy związane z ochroną stosunku pracy (np. przywrócenie do pracy),
  • urlopy wychowawcze, opiekuńcze czy służbę wojskową,
  • urlop bezpłatny w ramach porozumienia pracodawców,
  • okres przyznania świadczeń dla osób chronionych w przypadku likwidacji,
  • okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych,
  • a także niektóre mniej oczywiste przypadki, jak prowadzenie gospodarstwa rolnego.

To się jednak zmienia.

Co nowego wlicza się do stażu pracy?

Nowe przepisy znacząco rozszerzają katalog okresów. W praktyce oznacza to, że wiele osób „odzyska” lata, które wcześniej nie były uwzględniane.

Do stażu pracy będą wliczane m.in.:

Działalność gospodarcza i współpraca

  • prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
  • współpraca przy prowadzeniu działalności.

Umowy cywilnoprawne

  • umowy zlecenia,
  • umowy agencyjne,
  • okresy współpracy przy tych umowach.

Praca za granicą

  • udokumentowane okresy wykonywania pracy zarobkowej poza Polską – nawet jeśli nie była to umowa o pracę.

Ważne! Nowe okresy zaliczane są w momencie jeżeli osoba podlegała ubezpieczenie emerytalnemu i rentownemu. Wyjątek stanowią udokumentowane okresy, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów.

Wybrane okresy bez składek

  • niektóre okresy, w których nie było obowiązku opłacania składek (jeśli są odpowiednio udokumentowane),
  • np. ulga na start czy określone sytuacje związane z opieką nad dzieckiem.

Służby mundurowe

  • szeroki katalog służb, m.in. Policja, ABW, Straż Graniczna, PSP czy Służba Więzienna.

To fundamentalna zmiana – staż pracy przestaje być powiązany wyłącznie z etatem.

Co się zmieni w praktyce?

Najważniejsza konsekwencja jest prosta: staż pracy wielu pracowników wzrośnie. A to automatycznie wpływa na ich uprawnienia.

W szczególności zmiany mogą dotyczyć:

  • wymiaru urlopu wypoczynkowego,
  • długości okresu wypowiedzenia,
  • wysokości dodatku stażowego,
  • prawa do nagrody jubileuszowej,
  • odpraw,
  • czasu potrzebnego do awansu.

W praktyce oznacza to, że HR będzie musiał na nowo przeliczyć staż – często „wstecznie” od momentu wejścia przepisów w życie.

Kluczowy warunek: dokumenty

Jest jeden element, który spina cały system – dokumentacja.

Nowe okresy będą uwzględniane tylko wtedy, gdy pracownik je udokumentuje. W praktyce oznacza to:

  • zaświadczenia z ZUS (tzw. USP),
  • umowy, rachunki, potwierdzenia przelewów,
  • inne dokumenty potwierdzające wykonywanie pracy lub aktywności.

Co ważne, ZUS nie potwierdzi wszystkiego. W wielu przypadkach konieczne będzie zebranie dodatkowych dowodów.

Terminy dostarczania dokumentów – o tym nie można zapomnieć

Ustawodawca przewidział konkretne terminy na dostarczenie dokumentów:

  • sektor publiczny – do 31 grudnia 2027 r.
  • sektor prywatny – do 30 kwietnia 2028 r.

Po ich upływie pracodawca nie będzie miał obowiązku uwzględniania nieudokumentowanych okresów.

To oznacza, że temat nie „rozłoży się sam”, będzie wymagał aktywnej komunikacji z pracownikami.

Wyzwania dla HR

Z perspektywy działów HR zmiana oznacza kilka konkretnych wyzwań:

  • zebranie i weryfikacja dużej liczby dokumentów,
  • aktualizacja stażu pracy i powiązanych świadczeń,
  • dostosowanie systemów kadrowo-płacowych,
  • komunikacja zasad pracownikom,
  • uniknięcie chaosu dokumentacyjnego.

Z drugiej strony to też dobra okazja, żeby uporządkować dane kadrowe i wprowadzić jasne procedury.

Na co warto zwrócić uwagę już teraz?

Największym błędem byłoby zostawienie tematu „na później”.

Warto już teraz:

  • przygotować wewnętrzne zasady przyjmowania dokumentów,
  • ustalić sposób komunikacji z pracownikami,
  • określić, jakie dokumenty będą akceptowane,
  • zaplanować proces weryfikacji.

Im wcześniej zostanie to uporządkowane, tym mniej problemów w 2026 roku.

Zmiany w stażu pracy to nie tylko nowelizacja przepisów to realna zmiana w podejściu do doświadczenia zawodowego.

Dla pracowników oznacza to większe uprawnienia.
Dla HR – więcej pracy, ale też większą kontrolę nad procesem, jeśli zostanie dobrze zaplanowany.

Komentarze (0)

Napisz komentarz

Nie ma tutaj jeszcze żadnego komentarza, bądź pierwszy!

Napisz komentarz
Dodaj komentarz

Przeczytaj również:

Elektroniczny obieg dokumentów – jak zyskać kontrolę nad wydatkami firmy?

Prawdziwą wartością nie jest elektroniczny obieg dokumentów Prawdziwą wartością jest pewność, że każda złotówka opuszczająca firmę została wydana świadomie, zgodnie z zamówieniem i zaakceptowana przez właściwą osobę. Kiedy rozmawiam z właścicielami firm, dyrektorami finansowymi i głównymi księgowymi, często słyszę:  „Chcemy wdrożyć elektroniczny obieg dokumentów.” Zawsze wtedy zadaję jedno pytanie: „Dlaczego?”. Najczęściej słyszę odpowiedzi: chcemy odejść od papieru, chcemy szybciej akceptować faktury, chcemy mieć dokumenty w jednym miejscu, chcemy mieć integrację z KSeF chcemy aby księgowość widziała obrazy dokumentów z metryczką To są ważne cele, ale tylko powierzchowne. Elektroniczny obieg dokumentów nie rozwiązuje problemu papieru. Rozwiązuje problem zarządzania decyzjami finansowymi. Problem nie zaczyna się w księgowości Wyobraźmy sobie prostą sytuację. Do firmy wpływa faktura kosztowa. Co dzieje się dalej? Sekretariat. Mail. Kierownik. Dyrektor. Telefon. Przypomnienie. Kolejny mail. Księgowość. Płatność. Na pierwszy rzut oka wszystko działa. Ale wystarczy zadać kilka pytań. Kto odpowiada za potwierdzenie wykonania usługi? Kto sprawdza zgodność faktury z zamówieniem? Czy ktoś zweryfikował, że wydatek mieści się w budżecie? Czy rachunek bankowy na fakturze zgadza się z białą listą? Czy wiadomo, dlaczego faktura czeka już dziewiąty dzień? Kto zastąpi osobę przebywającą na urlopie? W wielu organizacjach odpowiedź brzmi: „Musimy to sprawdzić.” I właśnie wtedy okazuje się, że problemem nie jest księgowość. Problemem jest brak procesu. Elektroniczny obieg dokumentów to system kontroli decyzji Dobrze zaprojektowany workflow nie służy do przesyłania faktur. Służy do zarządzania odpowiedzialnością. Każda faktura przechodzi przez jasno określony proces. Najpierw trafia do osoby odpowiedzialnej za odbiór usługi lub towaru. Następnie do kierownika, który potwierdza zasadność kosztu. Jeżeli wydatek przekracza określony próg lub dotyczy konkretnego projektu, system automatycznie kieruje go do kolejnego poziomu akceptacji. Księgowość otrzymuje dokument dopiero wtedy, gdy wszystkie wymagane decyzje zostały podjęte.Dzięki temu firma zyskuje nie tylko porządek, ale przede wszystkim kontrolę. Co zmienia obieg cyfrowy w praktyce? Wyobraźmy sobie dwa scenariusze. Bez cyfrowego obiegu. Faktura wpływa do firmy z KSeF. Nie wiadomo: kto zamówił, kto powinien ją zaakceptować, czy usługa została wykonana, czy koszt mieści się w budżecie, na jakim etapie znajduje się dokument. Księgowość wykonuje telefony. Wysyła maile. Przypomina. Szuka informacji. Proces trwa nawet kilkanaście dni. Z cyfrowym obiegiem Faktura trafia do systemu z KSeF. Obieg dokumentów automatycznie: rozpoznaje typ dokumentu, przypisuje odpowiednią ścieżkę akceptacji, wysyła powiadomienia, pilnuje terminów, kieruje dokument do zastępcy podczas nieobecności, rejestruje każdą decyzję, zapisuje pełną historię procesu. Księgowość nie pyta już: „Gdzie jest faktura?” System pokazuje to natychmiast. To nie jest tylko oszczędność czasu. Wartość biznesowa jest znacznie większa. Dzięki elektronicznemu obiegowi dokumentów firma zyskuje: Kontrolę wydatków – każdy koszt ma swojego właściciela i każda decyzja jest udokumentowana. Większe bezpieczeństwo – możliwość zdefiniowania wielopoziomowych akceptacji, progów kwotowych czy zastępstw ogranicza ryzyko błędów organizacyjnych. Zgodność z przepisami – w połączeniu z KSeF i elektronicznym archiwum dokumentów firma łatwiej spełnia wymagania dotyczące przechowywania dokumentacji i przygotowania do kontroli. Transparentność – w każdej chwili można sprawdzić: gdzie znajduje się dokument,  kto go zaakceptował, ile trwał proces, gdzie występują opóźnienia. Lepsze decyzje – Workflow pozwala analizować: średni czas akceptacji, liczbę dokumentów oczekujących, wąskie gardła procesu, obciążenie poszczególnych działów. Funkcje, które tworzą wartość biznesową i automatyzują proces Jeżeli spojrzymy na rozwiązania takie jak Symfonia eDokumenty lub podobne platformy workflow, łatwo zauważyć, że poszczególne funkcje mają sens dopiero wtedy, gdy przełożymy je na język biznesu. KSeF zmienia sposób otrzymywania faktur. KSeF odpowiada tylko na pytanie: Jak faktura trafia do firmy? Nie odpowiada na pytania: Kto powinien ją zaakceptować? Czy wydatek jest zasadny? Czy mieści się w budżecie? Czy usługa została wykonana? Dlaczego dokument czeka od tygodnia? To właśnie na te pytania odpowiada dobrze zaprojektowany cyfrowy obieg, który jest podstawą automatyzacji. Elektroniczny obieg dokumentów nie jest projektem informatycznym. Jest projektem organizacyjnym. Jego celem nie jest tylko eliminacja papieru. Jego celem jest zbudowanie procesu, w którym każda decyzja finansowa jest świadoma, udokumentowana i możliwa do odtworzenia. Największą wartością jest pewność, że pieniądze firmy są wydawane w sposób kontrolowany, odpowiedzialny i zgodny z przyjętymi zasadami.
Close-up of a Workspace with Electronic Devices
Logo firmy Wercom
zweryfikowano

5/5(2 głosów)

Wercom

Oprogramowanie ERP dla biznesu


enova365
+1
Wielkopolskie
15 osób
Zobacz profil
Branża
Automotive, Biura rachunkowe, Budownicza, Chemiczna, Dystrybucja, eCommerce, Elektronika, Hotelarstwo, Meblarska, Metalurgiczna, Produkcyjna, Sektor publiczny, Spożywcza FMCG, Transportowa, Tworzywa sztuczne, Usługi
Opis
Pełnimy rolę przewodnika przy wyborze oprogramowania ERP. Jesteśmy Złotym Autoryzowanym Partnerem Symfonii oraz Autoryzowanym Partnerem enova 365....
rozwiń