Tego AI za Ciebie nie zrobi – zdaniem ekspertów ERP
KajaGrabowiecka
Spis treści
Sztuczna inteligencja często staje się częścią nowych funkcjonalności w systemach ERP. Potrafi tworzyć zapytania do baz danych, optymalizować stany magazynowe i wychwytywać anomalie w łańcuchach dostaw. Obietnica oszczędności czasu i ogólnego ułatwienia procesów biznesowych brzmi kusząco. Jednak wciąż istnieją kwestie, których AI zwyczajnie nie dokona w imieniu zarządu. I nie chodzi tylko o podpis na umowie.
Podczas wdrożenia systemu ERP pojawiają się etapy, przez które sztuczna inteligencja nas nie przeprowadzi. Zapytaliśmy partnerów myERP o granicę, przy której AI musi ustąpić miejsca człowiekowi. Ich odpowiedzi zarysowały wyraźny podział ról.
Kontekst, którego AI nie znajdzie w tabelach
Sztuczna inteligencja błyskawicznie radzi sobie z twardymi danymi i powtarzalnymi procesami. Problem pojawia się wcześniej, na etapie definiowania samego wyzwania. AI nie rozwiąże problemu, dopóki człowiek nie dostarczy jej odpowiednich wskazówek. Zwraca na to uwagę Roman Zleśny, Prezes firmy Solemis.
"W codziennej pracy w branży IT algorytmy bardzo dobrze sprawdzają się tam, gdzie potrzebna jest precyzja, powtarzalność i szybkie przetwarzanie danych. Przykładem mogą być zapytania SQL, generowanie kodu, formuły czy różnego rodzaju kalkulacje – w tych obszarach algorytmy i narzędzia automatyzujące znacząco przyspieszają pracę i pomagają ograniczać błędy. Jednak samo zaprojektowanie właściwego rozwiązania nadal wymaga udziału człowieka. Algorytm może pomóc wykonać określone zadanie, ale nie zawsze potrafi zrozumieć pełny kontekst biznesowy, rzeczywiste potrzeby użytkowników czy ograniczenia organizacyjne. Projektowanie rozwiązania wymaga rozmów z ludźmi, zadawania odpowiednich pytań, analizy sytuacji oraz elastycznego reagowania na zmieniające się wymagania. Właśnie na tym etapie człowiek pozostaje niezastąpiony – potrafi połączyć wiedzę techniczną z doświadczeniem, empatią i zrozumieniem celu, jaki ma spełniać dane rozwiązanie. Najlepsze efekty daje więc współpraca: algorytmy wspierają nas w realizacji konkretnych zadań, natomiast człowiek odpowiada za właściwe zdefiniowanie problemu i zaprojektowanie rozwiązania, które faktycznie odpowiada na potrzeby biznesu i użytkowników."RomanZleśny
Prezes | Solemis
Nawet poprawnie zebrane dane to wciąż za mało do podjęcia strategicznej decyzji. System zasygnalizuje odchylenie od normy, ale pozostaje ślepy na relacje wewnątrz organizacji. Zgadza się z tym Filip Marcinkiewicz, Senior Manager Sales & Marketing w Proalpha.
"AI w systemach ERP potrafi dziś zrobić bardzo dużo - szybko analizuje dane, wychwytuje anomalie i pokazuje miejsca, w których warto się zatrzymać. Ale same liczby to nadal za mało, bo ostateczna decyzja wymaga znajomości firmy, jej procesów, ludzi i kontekstu, którego system często po prostu nie widzi. Algorytm może wskazać optymalny scenariusz działania, ale to człowiek na podstawie doświadczenia ocenia, czy dany wariant faktycznie sprawdzi się tu i teraz. Dlatego zamiast mówić o zastępowaniu ludzi przez sztuczną inteligencję, wolę patrzeć na AI jako na wsparcie w codziennej pracy. Algorytm powinien przejmować analizę i powtarzalne zadania, a człowiek wnosić odpowiedzialność, decyzyjność i biznesowe wyczucie."FilipMarcinkiewicz
Senior Manager Sales & Marketing | Proalpha
Nigdy nie będzie decydentem
Projekt wdrożenia ERP, jak analizuje Bartłomiej Denkowski, Head of Business Solutions Department w InfoConsulting, wiąże się z balansowaniem między sprzecznymi interesami. Nie ma scenariuszy czarno-białych - często wymaga wyboru między równie ważnymi priorytetami. Algorytm bezbłędnie przeliczy ryzyko, ale to menedżer musi je ostatecznie zaakceptować.
"W codziennej pracy przy wdrożeniach ERP najtrudniejsze decyzje rzadko mają jedno poprawne rozwiązanie — to raczej sztuka kompromisu. Czy inwestować w rozwój, czy realizować zysk tu i teraz? Budować zapas, czy produkować na bieżąco, ryzykując opóźnienia, ale mrożąc mniej gotówki? Do tego samego celu prowadzi zwykle wiele podobnych dróg, a wybór między nimi zależy od kontekstu, apetytu na ryzyko i priorytetów konkretnej firmy. Algorytm podpowie warianty i policzy ich skutki, ale ciężar samego wyboru bierze na siebie człowiek. Wyzwaniem dla AI jest również łączenie wielu obszarów wiedzy naraz — o branży, o samej firmie, o jej konkurencji i o relacjach między ludźmi. W teorii AI można „dokarmić" dowolnym kontekstem; w praktyce brakuje danych, a zagadnienie bywa zbyt złożone i kosztowne, by je w pełni odwzorować. Paradoksalnie im więcej wariantów generuje AI, tym ważniejsza staje się ludzka decyzja, w co warto zainwestować czas i zasoby."BartłomiejDenkowski
Head of Business Solutions Department | InfoConsulting
Kto ostatecznie weźmie odpowiedzialność?
To oczywiście pytanie retoryczne – w biznesie jasne jest, kto pociąga za sznurki. Dlatego samo wygenerowanie rozwiązań nie zakończy procesu. Decyzje biznesowe mają wagę prawną i niosą konsekwencje dla zespołów. Za błąd algorytmu odpowiada zawsze człowiek. Tomasz Mamys, Ekspert ds. Cyfryzacji i systemów ERP z firmy Symfonia, akcentuje rolę komunikacji w tym procesie.
"Sztuczna inteligencja w systemach ERP już świetnie radzi sobie z wykrywaniem anomalii i automatyzacją powtarzalnych procesów, ale (ciągle jeszcze?) nie rozumie kontekstu biznesowego stojącego za liczbami: relacji z klientem, strategii firmy czy niepisanych ustaleń. Algorytm powie nam, że coś odbiega od normy, lecz to człowiek musi ocenić, dlaczego tak się dzieje i co z tym zrobić. Negocjacje z kontrahentami, rozwiązywanie konfliktów wewnętrznych czy przekonywanie zespołu do zmian pozostają domeną kompetencji miękkich, których AI po prostu nie posiada. Co równie istotne, odpowiedzialność prawną i etyczną za decyzje o dużej wadze - zatwierdzenie transakcji, ocenę ryzyka kredytowego - zawsze ponosi człowiek, nie system. Dlatego najskuteczniejsze wdrożenia ERP to te, w których AI jest narzędziem wspierającym decyzje menedżerów, a nie próbuje ich zastępować."TomaszMamys
Ekspert ds. Cyfryzacji i systemów ERP | Symfonia
Zaufanie do algorytmu - pełne czy ograniczone?
Nawet najlepszy prompt nie ułatwi trudnej rozmowy z klientem – czego zapewne doświadczyli konsultanci ERP na własnej skórze. Zmiana systemu obciąża firmę, dlatego wymaga komunikacji i budowania poczucia bezpieczeństwa. Te umiejętności są na wskroś ludzkie. AI porozumiewa się językiem naturalnym, ale nie może w pełni zrozumieć emocji drugiego człowieka. Trafnie podsumowuje to Barbara Ożarek-Łaganowska z Wercom:
"W branży ERP algorytmy świetnie porządkują wiedzę i przyspieszają dostęp do informacji, ale nie zastąpią zrozumienia rzeczywistości biznesowej klienta. To człowiek potrafi zadać właściwe pytania, odkryć rzeczywiste źródło problemów i połączyć potrzeby różnych osób. Wdrożenie ERP to nie tylko technologia, lecz przede wszystkim zmiana organizacyjna i odpowiedzialność za podejmowane decyzje. Dlatego dziś największą wartością nie jest sama wiedza, ale zaufanie, doświadczenie i partnerstwo. W projektach ERP klient nie kupuje wyłącznie oprogramowania. Kupuje Partnera, która istnieje naprawę, z którym podpisze umowę, który odbierze telefon za rok i pomoże, gdy pojawi się problem. Kupuje Partnera, który będzie obecny przez kolejne lata."BarbaraOżarek-Łaganowska
Key Account Manager | Wercom
Sztuczna inteligencja jest dynamicznie rozwijającym się narzędziem, które kompleksowo wspiera pracowników, jak i cały zarząd firmy. Zakres jej możliwości jest coraz szerszy – od analityki, przez tworzenie raportów czy infografik, aż po doradztwo w kwestiach biznesowych.
Jednak należy pamiętać, że doradztwo nie zawsze równa się słusznej decyzji. Każdą, nawet pierwotnie sensowną radę, należy skonfrontować ze stanem obecnym firmy oraz celami biznesowymi, jakie system ERP powinien zrealizować. Dlatego prawdziwa wartość nie leży dziś w szybkości przetworzonych danych, lecz w ich trafnej weryfikacji i połączeniu z rzeczywistością.
