Nowoczesne firmy produkcyjne wdrażają oprogramowanie ERP między innymi w celu rozliczania kosztów produkcji. Według różnych badań dostępnych w Internecie średnio ok. 80% przedsiębiorstw nie potrafi wyliczyć, jaki był realny koszt produkcji w kontekście pojedynczego zlecenia. Większość organizacji radzi sobie z zarządzaniem cashflow za pomocą analizy danych w szerszym kontekście. Może to dawać fałszywy obraz doskonałej kondycji firmy – w końcu miesiąc do miesiąca przychody są większe niż koszty. W rzeczywistości, może jednak okazać się, że zyski mogłyby być znacznie wyższe, ponieważ koszty produkcji są poza naszą kontrolą i nie jesteśmy w stanie uchwycić wąskich gardeł i niegospodarności pracowników. W tym artykule opiszemy, w jaki sposób rozliczać koszty produkcji w oparciu o dane w systemie ERP.
KROK 1: WYZNACZ NAJWAŻNIEJSZE WSKAŹNIKI DO OBLICZANIA KOSZTÓW
Przeprowadź analizę, która pozwoli Ci na rozpisanie jakie czynniki mają największy wpływ na koszty produkcji oraz, co zazwyczaj wpływa najmocniej na to, czy produkcja wyrobu kończy się zyskiem lub stratą.
KROK 2: NORMY TO KLUCZ DO ZARZĄDZANIA KOSZTAMI
Ten krok jest opcjonalny, ponieważ nie wszędzie jest możliwe (lub opłacalne) – wdrożenie norm. Jeżeli prowadzisz produkcję seryjną lub powtarzalną, warto zastanowić się nad wdrożeniem norm czasowych i kosztowych związanych z wykonaniem danego wyrobu.
KROK 3: MONITOROWANIE DANYCH PRODUKCYJNYCH
Wykorzystaj dane zbierane w module produkcyjnym systemu ERP oraz dane z innych systemów (np. MES), aby monitorować zdarzenia związane z procesem produkcyjnym. Pozwoli to na wychwycenie ewentualnych wąskich gardeł lub niedoskonałości procesu.
KROK 4: OBLICZAJ KOSZTY MATERIAŁÓW
Jest to ważny krok, jeżeli koszty związane z materiałami mają wysokie przełożenie na ogólny koszt produkcji. Projektuj technologie w systemie ERP tak, aby dokładnie odzwierciedlały zapotrzebowanie materiałowe, a następnie dopilnuj wprowadzania realnych wartości rozchodowanego na zlecenie materiału.
KROK 5: WYLICZAJ KOSZTY ROBOCIZNY
Wykorzystaj moc systemu ERP do wyliczania kosztów robocizny. Dla każdej operacji możesz przypisać koszt roboczogodziny lub robocizny za jednostkę produktu. Dane te pomogą w ustaleniu kosztu robocizny w kontekście pojedynczego zamówienia.
KROK 6: KOSZTY MASZYN TEŻ SĄ WAŻNE
Oprócz czasu pracy ludzi, rejestruj czas pracy maszyn oraz wszystkich zdarzeń powiązanych z ich obsługą. W koszty maszyny wliczaj również czas przestoju, przezbrojeń, remontów czy napraw.
KROK 7: PODWYKONAWCY
Wiele firm korzysta z usług podwykonawców. Staraj się tak rejestrować informacje o zakupach usług lub półproduktów od swoich kontrahentów, aby łatwo prześledzić koszty współpracy w powiązaniu z danym zamówieniem lub jeśli to możliwe – z jego pojedynczą pozycją.
KROK 8: KOSZTY POŚREDNIE
Koszty pośrednie to wszystkie koszty, które ponosi firma, aby funkcjonować, ale nie są bezpośrednio powiązane z procesem produkcji. Wliczaj w koszty wytworzenia koszty zarządu, działów nieprodukcyjnych, leasing maszyn itp.
KROK 9: WYLICZ KOSZT PRODUKCJI
W dobrym systemie ERP możesz zebrać wszystkie opisane wyżej informacje i przekuć je na solidny raport o realnych kosztach produkcji i zysku na zleceniu. Informacje te pozwolą Ci na doskonalenie procesu produkcyjnego oraz tworzenie dokładniejszych wycen na wyższych marżach.
Jak rozliczać produkcję w systemie ERP?
Controlling produkcji daje pełny obraz poniesionych kosztów składających się na koszt wytworzenia produktów. Dzięki temu firma wie, na których produktach zarabia, a do których dokłada. Rozliczanie produkcji jest bardzo ważne, szczególnie że według statystyk aż 8 na 10 firm nie jest w stanie policzyć faktycznego kosztu produkcji danego wyrobu w odniesieniu do danego zlecenia (według qcadoo).
Sposób rozliczenia kosztów produkcji zależy od wielkości przedsiębiorstwa. W małych zakładach zwykle odbywa się to w najprostszy sposób, a mianowicie prowadzona jest ewidencja kosztów tylko według rodzaju. Natomiast w średnich i dużych przedsiębiorstwach mamy do czynienia ze złożonym procesem produkcyjnym, dlatego zalecany jest rozbudowany system ewidencyjny, który może być prowadzony według: rodzaju kosztów, miejsc ich powstawania (wydziały produkcyjne) czy nośników kosztów (podział na poszczególne produkty).
Podczas produkcji generowana jest duża ilość danych, co wymaga wdrożenia odpowiednich rozwiązań gwarantujących ich spójność i aktualność. Wszystkie dane, na przykład terminy zleceń produkcyjnych, odchylenia cenowe czy amortyzacje z księgowości, wpływają do ERP, zatem kontroler finansowy ma dostęp do wartości podstawowych.
Zaletą jest również import z innych systemów, dzięki temu zbędna jest ponowna rejestracja danych, a typowe źródło błędów jest niwelowane. Kontroler lub szef produkcji w ten sposób może porównywać dane w wielorakich przekrojach, jak kategorie zleceń, grupy wyrobów, klientów czy zakres czasu. Może również przeglądać i analizować archiwum zleceń produkcyjnych.
Skuteczny controlling produkcji w proALPHA
Dzięki oprogramowaniu proALPHA pracownicy na wszystkich szczeblach mają dostęp do rozbudowanych narzędzi umożliwiających pełny controlling i analizy. Business Intelligence (BI) składa się z czterech elementów, to jest:
System informacyjny proALPHA MIS to narzędzie do szybkiego i wygodnego generowania powtarzalnych zestawień standardowych i sprawozdań.
System wskaźników i wczesnego ostrzegania automatycznie informujący o osiągnięciu wartości krytycznych.
Pulpity (Business Cockpit) dostępne również na urządzeniach mobilnych służą do przejrzystego przedstawiania wskaźników takich jak terminowość, czas przebiegu czy koszty produkcji.
proALPHA Analyzer pozwala uzyskać odpowiedzi na wszystkie pytania, dla których nie istnieją wcześniej zdefiniowane zestawienia, co umożliwia wielowymiarowe wartościowanie danych.
W proALPHA już na etapie kalkulacji wstępnej można definiować jej schematy oraz uzyskać różne podstawy wyceny do symulacji rozwoju cen. Dzięki temu można porównać rzeczywiste i docelowe koszty, co z kolei pozwala na oszacowanie kosztów całkowitych. Co ważne, w ten sposób można wcześnie zidentyfikować ewentualne przekroczenie tych kosztów – ma to znaczenie dla controlerów finansowych, którzy zyskują cenne dane biznesowe.
Rozliczenie kosztów produkcji jest tematem skomplikowanym ze względu na to, że wiele czynników wpływa na ostateczny koszt wytworzenia danego wyrobu. Jednak dzięki spójnym danym i controllingowi można analizować produkty, procesy i usługi z różnych punktów widzenia, co z kolei przekłada się na efektywność i zyskowność produkcji.
Rozliczenie kosztów produkcji jest tematem skomplikowanym ze względu na to, że wiele czynników wpływa na ostateczny koszt wytworzenia danego wyrobu. Jednak dzięki spójnym danym i controllingowi można analizować produkty, procesy i usługi z różnych punktów widzenia, co z kolei przekłada się na efektywność i zyskowność produkcji.
Zainteresował Cię system proALPHA? Zapraszamy Cię do odwiedzenia naszej strony internetowej – kliknij tutaj!
Dodatkowo zachęcamy do obejrzenia filmiku o metodyce wdrożenia systemu ERP według proALPHA!
Komentarze (0)
Napisz komentarz
Nie ma tutaj jeszcze żadnego komentarza, bądź pierwszy!
Produkcja w toku. Ile naprawdę kosztują niezakończone zlecenia?
Materiały pobrane, operacje rozpoczęte, kolejne etapy w realizacji. Produkcja idzie zgodnie z harmonogramem, ale wyrobu nie ma jeszcze na magazynie. Ile pieniędzy firma już w niego włożyła? W zakładach z wieloetapową produkcją odpowiedź bywa trudniejsza, niż się wydaje.
Na hali jednocześnie trwają dziesiątki, a czasem setki zleceń, każde na innym etapie. Część materiałów zużyto, część operacji wykonano, maszyny i pracownicy wygenerowali już koszty, a do końca zostało jeszcze kilka kroków. Wszystko to ma wartość, którą firma musi ująć w rozliczeniach. Kłopot zaczyna się, gdy dane o przebiegu produkcji spóźniają się względem tego, co dzieje się na hali.
Koszty powstają, zanim wyrób trafi do magazynu
Produkcja w toku (PWT) obejmuje wyroby i zlecenia, których wytwarzanie jeszcze się nie zakończyło. Dział finansowy musi ustalić wartość zaangażowanych w nie materiałów i operacji, pomniejszoną o to, co już przyjęto na magazyn. Im bardziej złożony proces, tym ważniejsza dokładność tych rozliczeń.
Weźmy zakład, który realizuje kilkadziesiąt zamówień równolegle. Wyroby wymagają różnych komponentów, przechodzą przez wiele stanowisk i angażują pracowników o różnych kwalifikacjach. Jedne zlecenia zakończą się za kilka dni, inne za kilka tygodni. Sama liczba otwartych zleceń niewiele tu mówi. Liczy się, jakie materiały faktycznie pobrano, które operacje wykonano i jaka część produkcji jest już rozliczona.
Przy dużej liczbie zleceń nawet niewielkie opóźnienia w raportowaniu utrudniają ustalenie bieżącej wartości PWT, szczególnie na koniec okresu rozliczeniowego.
Jedno zlecenie, dwie perspektywy
Kierownik produkcji pyta, na jakim etapie jest zlecenie, co już wykonano i czy termin jest bezpieczny. Dział finansowy pyta o wartość materiałów, operacji i kosztów zaangażowanych w to samo zlecenie. Obie strony patrzą na ten sam proces i potrzebują tych samych danych.
Gdy pobranie materiału jest zarejestrowane, a operator nie potwierdził zakończenia operacji, koszty zlecenia wyglądają na niepełne. Tak samo działają opóźnione raportowanie czasu pracy, błędnie przypisane komponenty i rozbieżności w dokumentach magazynowych. Finanse muszą wtedy wyjaśniać różnice, których źródło leży wcześniej, na hali lub w magazynie. Dlatego informacje o realizacji zleceń powinny trafiać do systemu na bieżąco i być dostępne dla wszystkich zaangażowanych działów.
Jak wygląda to w praktyce: Libner Polska
Libner Polska, producent nadwozi dla branży transportowej, uporządkował rozliczanie produkcji w toku. Firma korzysta z systemu Proalpha od lipca 2021 roku.
Ważną rolę odgrywa w tym cyfrowe raportowanie produkcji. Operatorzy mają dostęp do listy zadań, dokumentacji technicznej i instrukcji, a rejestrując początek i koniec pracy, przekazują faktyczny stan operacji. Jak wskazuje Mateusz Mirecki „Takie rozwiązanie usprawnia przepływ informacji między halą a biurem i pozwala szybciej wychwytywać niezgodności oraz odchylenia. Dane te wpływają też na finanse, bo zakończona operacja decyduje o poprawnej wartości zlecenia.”
Automatyzacja wymaga przygotowania
Przejście na automatyczną wycenę PWT w Libner Polska wiązało się z uporządkowaniem procesów finansowo-księgowych. Projekt objął konfigurację kont do rozliczania produkcji w toku, powiązanie wyceny z rachunkiem zysków i strat oraz zasady rozliczania zleceń.
Najwięcej uwagi wymagała zmiana w trakcie roku obrotowego. Trzeba było wycenić istniejące zlecenia, sprawdzić powiązane dokumenty i dostosować konfigurację kont oraz sprawozdań. Ten etap łatwo zaniżyć w planie, bo zmiana dotyczy procesów, które już trwają, i danych zebranych przed uruchomieniem nowego mechanizmu.
Wdrożenie zmiany zajęło w Libner Polska kilka dni, co umożliwił określony zakres projektu i przygotowanie organizacyjne. Dla innych firm ważna jest przede wszystkim kolejność działań: analiza dotychczasowego sposobu rozliczania, uporządkowanie danych, konfiguracja wyceny i weryfikacja w praktyce.
Co daje lepsza kontrola PWT
Aktualna wartość produkcji w toku ułatwia kontrolę kosztów i analizę zleceń. Finanse sprawniej przygotowują rozliczenia okresowe, kontroling dostaje lepszą podstawę do oceny kosztów produkcji, a zarząd dokładniej widzi, ile wartości tkwi w niezakończonych procesach.
Liczy się też czas. Gdy dane produkcyjne trafiają do systemu na bieżąco, rzadziej trzeba odtwarzać przebieg zleceń dopiero przy zamknięciu miesiąca. Firma szybciej znajduje źródła rozbieżności i robi mniej ręcznych uzgodnień.
W produkcji jednostkowej, projektowej i wieloetapowej ma to szczególne znaczenie. Przy długim cyklu realizacji wartość zamrożona w PWT potrafi stanowić istotną część zapasów i kapitału obrotowego.
Ile firma wie o swoich niezakończonych zleceniach
Block Quote
Grupa Proalpha to firma funkcjonująca na rynku od 30 lat, obsługująca ponad 8 tysięcy klientów na całym świecie. System proALPHA ERP jest przeznaczony dla średnich przedsiębiorstw produkcyjnych i dostępny jest w 15 wersjach językowych....