Zdjęcie

Urlopy związane z rodzicielstwem – przewodnik po uprawnieniach pracowników

W 2025 roku pracownicy mają do dyspozycji szereg urlopów oraz elastycznych rozwiązań organizacyjnych, które pozwalają lepiej godzić życie zawodowe z rodzinnym. Obejmuje to zarówno rodziców biologicznych, jak i adopcyjnych, którzy chcą połączyć obowiązki rodzinne z pracą. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje na temat poszczególnych typów urlopów rodzicielskich – z określonym wymiarem czasu – oraz informacje, czy można zarządzać nimi w systemach, takich jak Symfonia i enova365.

Urlop macierzyński

Urlop macierzyński przysługuje matce dziecka i trwa 20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka. Natomiast w przypadku porodu mnogiego okres ten wydłuża się do nawet 37 tygodni, gdy urodzi się pięcioro lub więcej dzieci.. Urlop można rozpocząć już na 6 tygodni przed planowanym porodem. Co ważne, kobieta musi wykorzystać przynajmniej 14 tygodni urlopu po porodzie, natomiast pozostałą część, do 6 tygodni, może przekazać ojcu dziecka, jeśli spełnia on określone warunki.

Systemy kadrowe takie jak Symfonia oraz enova365 umożliwiają elektroniczne składanie wniosków o urlop macierzyński, co znacząco usprawnia proces kadrowy i pozwala kontrolować prawidłowe terminy oraz długość urlopu.

Urlop rodzicielski

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego pracownikom przysługuje dodatkowy urlop rodzicielski, który trwa maksymalnie 41 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka. W przypadku ciąży mnogiej jest to nawet 43 tygodnie. Może być wykorzystany przez oboje rodziców, w częściach (maksymalnie pięciu), w terminie do ukończenia przez dziecko 6. roku życia.

Każdy z rodziców posiada 9 tygodni urlopu, które są nieprzenoszalne, co oznacza, że nie mogą zostać przekazane drugiemu rodzicowi. Jeżeli te tygodnie nie zostaną wykorzystane, prawo do nich wygasa.

Symfonia i enova365 wspierają planowanie oraz rozliczanie tego typu urlopów, z możliwością monitorowania wykorzystanych tygodni oraz integracją z dokumentacją do ZUS.

Urlop ojcowski

Urlop ojcowski przysługuje ojcu dziecka w wymiarze 14 dni (2 tygodni), niezależnie od tego, czy matka korzysta z urlopów związanych z rodzicielstwem. Urlop ten można wykorzystać jednorazowo lub w dwóch częściach (po 7 dni każda). Może zostać wykorzystany jednorazowo lub podzielony na dwie części po 7 dni. Co więcej, urlop musi zostać wykorzystany w ciągu 12 miesięcy od narodzin dziecka lub od objęcia opieki nad dzieckiem adoptowanym.

Wniosek o urlop ojcowski można złożyć przez system kadrowy – np. w Symfonii lub enova365 – co pozwala uprościć proces, zminimalizować błędy formalne i zautomatyzować weryfikację terminów.

Urlop wychowawczy

Urlop wychowawczy to bezpłatny urlop, który przysługuje pracownikowi posiadającemu co najmniej 6-miesięczny staż pracy. Można z niego skorzystać do ukończenia przez dziecko 6. roku życia. Łączny maksymalny wymiar urlopu wynosi 36 miesięcy. Może zostać podzielony na maksymalnie pięć części, przy czym jeden miesiąc jest zarezerwowany wyłącznie dla drugiego rodzica i nie może zostać przekazany.

Urlop wychowawczy może zostać podzielony na maksymalnie pięć części. W systemach Symfonia i enova365 można kontrolować liczbę części, długość oraz pozostałe dni urlopu, co ma znaczenie w szczególności w przypadku dłuższych okresów nieobecności.

Urlop adopcyjny – równe prawa dla rodziców adopcyjnych

Rodzice, którzy przysposobili dziecko, mają prawo do takich samych urlopów jak rodzice biologiczni. Oznacza to, że przysługują im:

  • urlop macierzyński (od dnia objęcia opieki),
  • urlop rodzicielski,
  • urlop ojcowski,
  • urlop wychowawczy.

Warunki, długość i zasady przyznawania są identyczne jak w przypadku urodzenia dziecka. Co więcej, w systemach Symfonia i enova365 wystarczy wybrać odpowiedni rodzaj urlopu oraz zaznaczyć, że dotyczy on opieki adopcyjnej.

Elastyczna organizacja pracy w 2025 roku

Rodzic wychowujący dziecko do 8. roku życia ma prawo do złożenia wniosku o elastyczną organizację pracy. Może to obejmować:

  • pracę zdalną (stałą lub okazjonalną),
  • elastyczny czas rozpoczęcia i zakończenia pracy,
  • skrócony wymiar etatu (np. 3/4, 1/2),
  • pracę w systemie zadaniowym,
  • indywidualny rozkład czasu pracy.

Wniosek o elastyczną organizację pracy powinien zostać złożony na co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem zmian. Pracodawca może odmówić tylko, jeśli wykaże, że wdrożenie zmian jest niemożliwe ze względów organizacyjnych lub prawnych.

Wnioski urlopowe w systemach Symfonia i enova365

Nowoczesne systemy kadrowo-płacowe, takie jak Symfonia i enova365, umożliwiają pracownikom elektroniczne składanie i obsługę wniosków dotyczących wszystkich typów urlopów związanych z rodzicielstwem. To rozwiązanie przyspiesza procesy kadrowe, eliminuje błędy formalne i zapewnia zgodność z obowiązującym prawem.

Funkcje dostępne w tych systemach obejmują m.in.:

  • składanie wniosków o urlop macierzyński, ojcowski, rodzicielski, wychowawczy,
  • automatyczne naliczanie i monitorowanie urlopów,
  • integrację z e-teczkami i dokumentacją pracowniczą,
  • zgodność z Kodeksem pracy i regulacjami ZUS.

Podsumowanie

2025 rok przynosi kontynuację ważnych zmian w obszarze uprawnień rodzicielskich. Pracownicy powinni znać swoje prawa, a pracodawcy – zapewniać sprawne mechanizmy ich realizacji. Zastosowanie narzędzi takich jak Symfonia i enova365 to krok w stronę nowoczesnego i zgodnego z prawem zarządzania kadrami.

Komentarze (0)

Napisz komentarz

Nie ma tutaj jeszcze żadnego komentarza, bądź pierwszy!

Napisz komentarz
Dodaj komentarz

Przeczytaj również:

Luka płacowa – jak przygotować firmę do analizy wynagrodzeń?

Transparentność wynagrodzeń coraz mocniej wpływa na sposób, w jaki firmy powinny podchodzić do polityki płacowej. Dla HR oznacza to nie tylko analizę wynagrodzeń, ale również uporządkowanie danych o stanowiskach, określenie obiektywnych kryteriów wartościowania pracy i przygotowanie się na zmieniające się wymagania prawne. Jednym z kluczowych zagadnień jest luka płacowa, czyli różnica w poziomie wynagrodzeń kobiet i mężczyzn. Sama średnia dla całej organizacji nie zawsze jednak pokazuje rzeczywistą sytuację. Aby prawidłowo interpretować wyniki, trzeba wiedzieć, kogo ze sobą porównujemy, jakie składniki wynagrodzenia uwzględniamy i według jakich kryteriów oceniamy wartość wykonywanej pracy. W tym procesie może pomóc odpowiednio skonfigurowany system ERP łączący dane dotyczące stanowisk, ich wartościowania oraz informacje kadrowo-płacowe, dzięki czemu część pracy związanej z przygotowaniem analizy można zautomatyzować. Ważne: przepisy dotyczące transparentności wynagrodzeń są obecnie przedmiotem prac legislacyjnych. W Polsce trwają prace nad wdrożeniem unijnej Dyrektywy 2023/970. Konkretne obowiązki firm mogą więc ulec zmianie. Luka płacowa – co warto wiedzieć? Luka płacowa pokazuje m.in. różnicę w poziomie wynagrodzeń kobiet i mężczyzn. Sama średnia dla całej firmy nie zawsze wystarcza – znaczenie ma również porównanie pracowników wykonujących pracę o porównywalnej wartości. Wartościowanie stanowisk pozwala oceniać pracę według wcześniej ustalonych, obiektywnych kryteriów. Do analizy potrzebne są uporządkowane dane dotyczące stanowisk, pracowników i wynagrodzeń. enova365 może wspierać zarówno wartościowanie stanowisk, jak i analizę danych kadrowo-płacowych. Dlaczego firmy powinny zainteresować się luką płacową już teraz? Transparentność wynagrodzeń to nie tylko temat dla działu kadr i płac. Dotyczy również tego, jak firma tworzy stanowiska, ustala wynagrodzenia i uzasadnia różnice pomiędzy pracownikami. Dlatego warto już teraz sprawdzić jakość danych, którymi dysponuje organizacja. Nawet najlepszy raport nie będzie wiarygodny, jeśli dane wejściowe są niekompletne lub niespójne. Od czego zacząć? Warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań: Czy opisy stanowisk są aktualne? Czy firma ma jasno określone kryteria wartościowania pracy? Czy podobne stanowiska są klasyfikowane według tych samych zasad? Czy wiadomo, jakie składniki wynagrodzenia powinny zostać uwzględnione? Czy dane kadrowo-płacowe są uporządkowane? Czy firma potrafi obiektywnie uzasadnić różnice w wynagrodzeniach? Jeśli na kilka z tych pytań odpowiedź brzmi „nie”, warto rozpocząć od uporządkowania danych i struktury stanowisk. Wartościowanie stanowisk – podstawa rzetelnej analizy Wartościowanie stanowisk polega na określeniu wartości poszczególnych prac na podstawie przyjętych kryteriów. Oceniane jest stanowisko i wymagania związane z wykonywaną pracą, a nie konkretny pracownik. W praktyce można uwzględniać m.in.: wymagane kwalifikacje i umiejętności, zakres odpowiedzialności, wymagany wysiłek, warunki wykonywania pracy, poziom kompetencji, zakres podejmowanych decyzji. Dzięki temu stanowiska można porównywać według spójnych zasad i tworzyć kategorie prac o porównywalnej wartości. Wartościowanie stanowisk w enova365 enova365 umożliwia przeprowadzenie wartościowania stanowisk z wykorzystaniem metody analityczno-punktowej. Proces obejmuje przede wszystkim: 1. Ustalenie kryteriówFirma określa, jakie elementy będą brane pod uwagę podczas oceny stanowisk. W standardowej konfiguracji enova365 wykorzystywane są cztery główne kryteria: umiejętności, odpowiedzialność, wysiłek i warunki pracy. 2. Ocena stanowiskPoszczególnym kryteriom przypisywane są odpowiednie wartości punktowe, dzięki czemu stanowiska można porównywać według tych samych zasad. 3. Ustalenie wartości stanowiskaNa podstawie zebranych danych system wylicza końcową wartość punktową stanowiska, która może zostać wykorzystana do przypisania go do odpowiedniej kategorii. Jak przygotować analizę luki płacowej w enova365? Samo wartościowanie stanowisk to jeden z elementów całego procesu. Kolejnym jest przygotowanie danych płacowych. W module Kadry i Płace enova365 można przygotować analizę różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn, zarówno w ujęciu rocznym, jak i godzinowym. 1. Określ analizowane wynagrodzenie W pierwszej kolejności należy ustalić, które składniki wynagrodzenia będą uwzględniane. Wynagrodzenie może obejmować nie tylko pensję zasadniczą, ale również premie, dodatki i inne składniki zmienne. 2. Przyporządkuj pracowników do kategorii Pracowników można przypisać do odpowiednich kategorii związanych z wykonywaną pracą, wykorzystując wcześniej przygotowane informacje o stanowiskach. 3. Wykonaj analizę Po przygotowaniu danych system może wygenerować zestawienia dotyczące m.in.: luki płacowej dla całej organizacji, luki płacowej w poszczególnych kategoriach, wynagrodzeń w ujęciu rocznym, wynagrodzeń w ujęciu godzinowym, pracowników uwzględnionych w analizie. Dzięki temu firma może przejść od samego wskaźnika do analizy konkretnych grup i przyczyn występujących różnic. Czy każda różnica w wynagrodzeniach oznacza problem? Nie. Wynagrodzenia mogą różnić się z wielu powodów. Znaczenie mogą mieć m.in. doświadczenie, kompetencje, zakres odpowiedzialności czy wyniki pracy. Istotne jest jednak, aby organizacja potrafiła wskazać obiektywne uzasadnienie występujących różnic. Dlatego celem analizy luki płacowej nie powinno być wyłącznie znalezienie jednej liczby. Ważniejsze jest pytanie: Czy różnice w wynagrodzeniach można wyjaśnić obiektywnymi kryteriami? Właśnie dlatego wartościowanie stanowisk i analiza wynagrodzeń powinny być ze sobą powiązane. Co daje połączenie wartościowania i danych kadrowo-płacowych? W tradycyjnym podejściu informacje o stanowiskach mogą znajdować się w jednym pliku, dane pracowników w systemie kadrowym, a analiza wynagrodzeń w kolejnym arkuszu Excel. Przy większej liczbie pracowników łatwo wtedy o błędy, nieaktualne dane i czasochłonne przygotowywanie raportów. enova365 łączy obszar Zarządzania Kapitałem Ludzkim z danymi kadrowo-płacowymi, dzięki czemu informacje wykorzystywane podczas analizy mogą pochodzić z jednego środowiska. System pozwala również zachować historię zatwierdzonych wyników wartościowania, co ułatwia powrót do wcześniejszych ustaleń i sprawdzenie, jakie kryteria obowiązywały w momencie przeprowadzania analizy. enova365 jako wsparcie w przygotowaniu firmy Transparentność wynagrodzeń to nie tylko stworzenie jednego raportu. To proces obejmujący dane o stanowiskach, pracownikach, wynagrodzeniach oraz zasadach, według których firma podejmuje decyzje płacowe. enova365 może wspierać ten proces – od uporządkowania informacji o stanowiskach i ich wartościowania, przez połączenie ich z danymi pracowników, aż po analizę wynagrodzeń i przygotowanie zestawień. Kluczowe jest jednak odpowiednie przygotowanie i konfiguracja systemu. Wercom wdraża enova365 i pomaga dopasować rozwiązanie do procesów obowiązujących w konkretnej organizacji. Zapraszamy do kontaktu!
Equal Gender Salary. No Wage Gap
Logo firmy Wercom
zweryfikowano

5/5(2 głosów)

Wercom

Oprogramowanie ERP dla biznesu


enova365
+1
Wielkopolskie
15 osób
Zobacz profil
Branża
Automotive, Biura rachunkowe, Budownicza, Chemiczna, Dystrybucja, eCommerce, Elektronika, Hotelarstwo, Meblarska, Metalurgiczna, Produkcyjna, Sektor publiczny, Spożywcza FMCG, Transportowa, Tworzywa sztuczne, Usługi
Opis
Pełnimy rolę przewodnika przy wyborze oprogramowania ERP. Jesteśmy Złotym Autoryzowanym Partnerem Symfonii oraz Autoryzowanym Partnerem enova 365....
rozwiń