Gotowi na przyszłość, czyli rola nowych technologii w rozwiązywaniu wyzwań branży spożywczej

Branża spożywcza, jako jeden z kluczowych obszarów rynku, powinna być przygotowana na potencjalne zawirowania i stojące przed nią wyzwania. Im większa skala działalności, tym zadanie to staje się trudniejsze.

Czasy, kiedy firmy koncentrowały się przede wszystkim na planowaniu pięknej, długiej i pełnej sukcesów przyszłości, niestety bezpowrotnie minęły. Zakłócenia w globalnych i lokalnych łańcuchach dostaw, rosnące ceny transportu, widmo kolejnych lockdownów i problemów z absencją pracowniczą sprawiają, że coraz trudniej przewidzieć, jak sytuacja będzie wyglądać w przyszłym tygodniu, a tym bardziej za kilka miesięcy.

Firmy spożywcze, jako kluczowe dla zapewnienia zaopatrzenia w produkty pierwszej potrzeby, muszą być gotowe na te i inne wyzwania, których nie brakuje w ich codziennej działalności.

W niniejszym artykule przyglądamy się trzem kwestiom, z którymi muszą poradzić sobie firmy z sektora F&B. Odpowiednio zarządzone mogą stać się elementem budowy przewagi konkurencyjnej.

Kontrola jakości surowców i wyrobów

W branży spożywczej kontrola jakości występuje w całym łańcuchu dostaw. Często już na etapie wzrostu roślin wymagana jest rejestracja parametrów jakościowych hodowanych odmian. Podobnie podczas przyjęcia surowca na magazyn regularnie wykonywane są jego badania.

Również w procesach produkcyjnych, jak i przy przyjęciu gotowego wyrobu, przeprowadza się kolejne niezbędne czynności kontrolne. Różne parametry wymagają odmiennych narzędzi i metod sprawdzania, a także zróżnicowanej częstotliwości przeprowadzania badań. Manualne zarządzanie procesem kontroli i analizy wyników, zwłaszcza w obliczu problemów z dostawami czy brakiem pracowników, znacznie wydłużyłoby ten etap, dodatkowo utrudniając proces produkcji.

Nowoczesne oprogramowanie ERP może ułatwić automatyzację powtarzalnych procedur, a tym samym zwiększyć efektywność procesu. Przykładowo, dostępny w niektórych rozwiązaniach moduł kontroli jakości pozwala na samodzielne budowanie list badanych parametrów oraz określania ich pożądanych wartości.

W połączeniu z narzędziem badawczym, zadanymi regułami i z góry określoną częstotliwością kontroli oferuje gotowe instrukcje, które można powiązać z asortymentem oraz procesami logistycznymi i produkcyjnymi. Dzięki temu podstawowe stany pozycji magazynowych takie, jak: „w kontroli”, „odrzucone”, „zatwierdzone” szybko odpowiedzą na pytanie co dzieje się aktualnie z daną pozycją i jej dostępnością.

Kontrola dat i przydatności do spożycia

Jednym z najważniejszych atrybutów produktów spożywczych i napojów pozostaje data przydatności do spożycia. Parametr ten jest istotny również z punktu widzenia zapasów i stanu magazynowego zarówno w kontekście surowców do produkcji, jak i gotowych wyrobów. W związku z tym powinien być on nieustannie śledzony i regularnie kontrolowany.

W przypadku średnich i dużych producentów, u których partia towaru liczy kilka czy kilkadziesiąt tysięcy sztuk, jego manualne przeprowadzenie byłoby praktycznie niemożliwe. Zaawansowany system klasy ERP w prosty sposób zautomatyzuje proces kontroli daty przydatności do spożycia i umożliwi oznaczenie okresu, w którym ewidencjonowany towar posiada najlepsze parametry. W efekcie zarówno producent, jak jego partnerzy, dokładnie wiedzą czy i do kiedy mają do czynienia z towarem pełnowartościowym.

W określonym terminie przed upływem tej daty system może też automatycznie oznakować towar jako produkt drugiego gatunku, korygując odpowiednio jego cenę i parametry. W zależności od potrzeb dobry system umożliwi również zmianę indeksu zapasu magazynowego. Kolejną datą, której monitorowanie warto zautomatyzować jest tak zwana „data ostatniej sprzedaży”.

Pomaga ona uwzględnić z odpowiednim wyprzedzeniem minimalny okres przydatności do spożycia wymagany przez odbiorców od dostawcy. W procesie przygotowania wysyłki system uwzględni ten wymóg i nie pozwoli na spakowanie towarów o niższym niż pożądany okresie przydatności. Dodatkowo, procesy produkcyjne wymagające czasu, takie jak dojrzewanie czy leżakowanie, będą widoczne i uwzględniane w planowanym przez system zapotrzebowaniu materiałowym.

Identyfikowalność wyrobu z w całym łańcuchu dostaw

Polityka bezpieczeństwa żywności i żywienia nakłada na producentów z branży spożywczej obowiązek zapewnienia pełnej identyfikowalności dostarczanych wyrobów. Aby zrealizować ten wymóg konieczne jest śledzenie przepływu informacji dotyczących surowców, półproduktów i wyrobów nie tylko wewnątrz przedsiębiorstwa, lecz w całym łańcuchu dostaw – począwszy od producentów rolnych, aż po odbiorcę końcowego.

Możliwości nowoczesnych systemów obsługujących firmy o globalnym zasięgu zapewniają szybką identyfikowalność, przedstawioną w formie graficznej. Dzięki powiązaniu transakcji z numerami partii surowców możliwa jest błyskawiczna identyfikacja półproduktów i wyrobów, w których użyto wadliwego składnika. Można też odnaleźć wszystkich odbiorców, do których wysłano potencjalnie wadliwy towar.

W efekcie klienci, dostawcy i organy kontrolne zyskują szybki dostęp do przedstawionej graficznie informacji na temat produktu, a czas przygotowania danych potrzebnych do przeprowadzenia audytu ulega znacznemu skróceniu. Ponadto, systemy takie oferują również łatwy dostęp do dokumentów źródłowych, jak dokumenty magazynowe, zlecenia produkcji czy wyniki przeprowadzonych inspekcji laboratoryjnych.

Oprogramowanie specjalizowane branżowo

Mimo że na rynku nie brakuje rozwiązań do zarządzania przedsiębiorstwem i jego łańcuchem dostaw, znalezienie systemu, który odpowie na specyficzne potrzeby poszczególnych firm wcale nie jest proste. Duża część dostępnego oprogramowania przeznaczona jest bowiem dla szerokiej grupy odbiorców, bez uwzględnienia branż, w których funkcjonują. W efekcie organizacje decydujące się na zakup oprogramowania ERP otrzymują zaawansowany, wysokiej jakości produkt, który często nie jest jednak dopasowany do ich potrzeb.

Odpowiedzią na te problemy może być oprogramowanie ERP specjalizowane branżowo. Ponieważ od początku tworzone jest z przeznaczeniem dla konkretnego sektora gospodarki, oferowane przez nie funkcjonalności w pełni, lub w zdecydowanej większości, pokrywają się z zapotrzebowaniem firm.

Dobrym przykładem jest Infor CloudSuite Food & Beverage. To nowoczesna, chmurowa platforma, której podstawę stanowią flagowe produkty Infor, w tym system operacyjny Infor OS oraz rozwiązanie ERP – Infor M3. Dzięki branżowym funkcjonalnościom i predefiniowanym najlepszym praktykom z obszarów produkcji i bezpieczeństwa żywności, narzędzie pozwala firmom szybciej osiągać wyniki.

Platforma wspiera realizację stale rosnących wymagań w zakresie przejrzystości, identyfikowalności, bezpieczeństwa żywności i redukcji odpadów. Oprogramowanie zapewnia też możliwość kontroli dostawców, podwykonawców i ich produktów. Z kolei specjalistyczny, graficzny system śledzenia partii towaru pomaga w ciągu kilku sekund wykonać jej dokładne namierzenie.

Decydując się na oprogramowanie ERP warto pamiętać, że zaawansowany technologicznie, dopasowany branżowo system z sukcesem zmierzy się nie tylko z opisanymi wyżej, lecz także szeregiem innych wyzwań, które stoją przed firmami z sektora spożywczego. Wyzwania te były tematem webinaru eksperckiego: „IT dla przetwórstwa owoców i warzyw: jakość, bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój dzięki digitalizacji”, w którym udział wzięli specjaliści z firm Infor oraz iPCC. Nagranie webinaru jest dostępne na stronie www.

Przeczytaj również:

Biuro rachunkowe ERP

Controlling i budżetowanie w firmie – od czego zacząć?

Wielu przedsiębiorców podejmuje decyzje finansowe na podstawie intuicji — dopóki nie pojawi się pierwszy poważny kryzys płynności. Wtedy okazuje się, że brak systemu controllingu i budżetowania to nie oszczędność, lecz kosztowna luka w zarządzaniu. Czym jest controlling finansowy i dlaczego go potrzebujesz? Controlling finansowy (system zarządzania wynikami przedsiębiorstwa) to zestaw metod i narzędzi, które pozwalają na bieżąco monitorować kondycję finansową firmy i reagować na odchylenia od planu. Nie jest to jednorazowy audyt — to ciągły proces sterowania rentownością. W polskich realiach controlling odpowiada na pytanie, którego księgowość statutowa nigdy nie zadaje: nie „co się wydarzyło w ubiegłym miesiącu dla urzędu skarbowego”, lecz „gdzie właśnie teraz ucieka marża i jak będzie wyglądać cash flow za 90 dni” (CGO Finance, 2026). W praktyce controlling obejmuje trzy filary: Planowanie — ustalenie celów finansowych i operacyjnych na dany okres (miesiąc, kwartał, rok). Plan finansowy firmy powinien uwzględniać przychody, koszty stałe i zmienne oraz marże na poszczególnych produktach lub usługach. Monitorowanie — bieżące porównywanie wyników rzeczywistych z założeniami budżetu. Kluczowe jest śledzenie wskaźników takich jak rentowność sprzedaży, cash flow operacyjny czy wskaźnik pokrycia kosztów stałych. Reagowanie — podejmowanie działań korygujących w momencie, gdy odchylenia przekraczają ustalone progi tolerancji. Bez tego kroku controlling pozostaje jedynie raportowaniem. Firmy z najlepszymi kompetencjami IT i analitycznymi osiągają o 35% większy wzrost przychodów i o 10% wyższe marże zysku w porównaniu do reszty rynku (McKinsey, 2024). To nie teoria — to mierzalna przewaga wynikająca z zastąpienia intuicji twardymi liczbami. Jak zacząć budżetowanie w firmie krok po kroku? Budżetowanie (proces planowania przychodów i wydatków na określony okres) nie musi być skomplikowane. Kluczem jest rozpoczęcie od prostego modelu i stopniowe jego rozbudowywanie. Badania naukowe potwierdzają, że budżetowanie stosowane jest przede wszystkim w średnich i dużych firmach o przychodach powyżej 50 mln PLN i zatrudnieniu ponad 200 osób — ale wspólną cechą wszystkich podmiotów wdrażających budżetowanie jest chęć redukcji kosztów i poprawy wyników finansowych (ResearchGate). To oznacza, że nawet mniejsze firmy mogą czerpać z tego procesu korzyści, jeśli zaczną od prostego modelu. Krok 1: Zdefiniuj pytanie. Określ, co chcesz mierzyć, w jaki sposób i dla kogo przygotowujesz analizę. Czy interesuje Cię rentowność sprzedaży całej firmy, czy poszczególnych linii produktowych? Krok 2: Zbierz dane. Zidentyfikuj źródła informacji — system FK, moduł handlowy, CRM, arkusze kalkulacyjne. Im więcej danych w jednym miejscu, tym trafniejsze prognozy. Krok 3: Przygotuj dane. Oczyść, połącz i ustandaryzuj informacje z różnych źródeł. To etap, na którym większość firm traci czas — dlatego automatyzacja jest kluczowa. Krok 4: Analizuj i wyciągaj wnioski. Opracuj wizualizacje, porównaj plan z wykonaniem, zidentyfikuj odchylenia i podejmij decyzje. Ten czteroetapowy proces (pytanie → dane → przygotowanie → wyniki) stanowi uniwersalny schemat analityczny stosowany w profesjonalnym controllingu. Jakich narzędzi używać do controllingu i budżetowania? Skuteczny controlling wymaga narzędzia, które łączy dane z wielu źródeł, automatyzuje raportowanie i umożliwia drążenie danych (drill-down) do poziomu pojedynczej transakcji. Arkusz kalkulacyjny to za mało, gdy firma rośnie. Dane Eurostatu potwierdzają skalę cyfryzacji: w 2025 roku ponad połowa (53% przedsiębiorstw w UE) korzystała ze specjalistycznego oprogramowania e-biznesowego — ERP, CRM lub BI (Eurostat, 2026). Jednocześnie 20% firm w UE wdrożyło technologie AI wspierające analitykę (Eurostat, 2025). To oznacza, że firmy bez narzędzi BI pozostają w mniejszości i tracą przewagę konkurencyjną. Nowoczesne systemy Business Intelligence (narzędzia analityki biznesowej) oferują: Kokpity menedżerskie (dashboardy) — wizualne podsumowania kluczowych wskaźników w czasie rzeczywistym. Zamiast przeglądać dziesiątki tabel, widzisz rentowność sprzedaży, marże i odchylenia budżetowe na jednym ekranie. Automatyczne raporty — cykliczna dystrybucja raportów do właściwych osób bez ręcznego eksportu danych. Dyrektor finansowy dostaje raport o płynności, handlowiec — o realizacji targetu. Analizę OLAP (wielowymiarowa analiza danych) — możliwość przeglądania tych samych danych w różnych przekrojach: po regionach, produktach, klientach, okresach. To fundament controllingu operacyjnego. Integrację z systemem ERP — dane z modułu finansowo-księgowego i handlowego zasilają raporty automatycznie, bez ręcznego przenoszenia między systemami. Controlling a cyfryzacja — gdzie jest Twoja firma? Kontekst rynkowy jest jednoznaczny – firmy bez narzędzi analitycznych to dziś mniejszość w Europie. 53% przedsiębiorstw w UE korzysta z oprogramowania ERP, CRM lub BI (Eurostat, 2026) 20% firm w UE wdrożyło technologie AI do analityki biznesowej (Eurostat, 2025) 38% firm strefy euro jest na zaawansowanym etapie adopcji AI, a kolejne 33% eksperymentuje (ECB SAFE Survey, 2026) 48% europejskich firm produkcyjnych wykorzystuje big data i AI — więcej niż w USA (28%) (EIB, 2026) Jeśli Twoja firma nadal opiera controlling na ręcznych arkuszach, tracisz nie tylko czas, ale i pozycję konkurencyjną. Wdrożenie systemu BI zintegrowanego z ERP to dziś standard, nie luksus. Controlling finansowy w ekosystemie Symfonii Symfonia oferuje zintegrowane środowisko analityczne, które łączy dane z modułów Handel oraz Finanse i Księgowość w jednym panelu raportowym. Nie musisz kupować oddzielnego systemu BI – analityka jest częścią ekosystemu, z którego już korzystasz. Dostępne narzędzia analityczne w środowisku Symfonii: Business Intelligence – 10 kokpitów menedżerskich i około 120 gotowych raportów dostępnych od razu po instalacji. Analizy OLAP w MS Excel pozwalają na swobodne drążenie danych w znanych arkuszach kalkulacyjnych. Smart BI – rozszerzone możliwości analizy danych z kilkudziesięcioma gotowymi raportami i opcją tworzenia własnych. Łączy dane z modułów Handel, Finanse i Księgowość oraz źródeł zewnętrznych. Siedem kluczowych przewag Smart BI to: szybki dostęp do informacji, aktualność danych, łatwość obsługi (interfejs oparty na Excelu), uniwersalność konfiguracji, elastyczność manipulacji danymi, otwartość na wiele źródeł danych oraz możliwość współpracy zespołowej. Analityk Sprzedaży – 5 kokpitów i około 50 raportów dedykowanych monitorowaniu rentowności sprzedaży, realizacji planów handlowych i identyfikacji trendów. Dostęp do analiz realizowany jest przez przeglądarkę WWW, kontekstowo z systemu operacyjnego, z poziomu MS Office Excel oraz przez zewnętrzne narzędzia OLAP – co oznacza, że kontroler finansowy, dyrektor i handlowiec korzystają z tych samych danych w preferowanym przez siebie środowisku. Zacznij kontrolować finanse firmy już dziś Controlling finansowy i budżetowanie to nie luksus dużych korporacji – to standard każdej firmy, która chce rosnąć świadomie. Pierwszy krok to nie zakup systemu, lecz odpowiedź na pytanie: „Które dane są mi potrzebne do lepszych decyzji?” Symfonia Business Intelligence i Smart BI dają Ci gotowe odpowiedzi – od kokpitów z kluczowymi wskaźnikami po szczegółowe raporty z możliwością drill-down do pojedynczej faktury. FAQ – Najczęściej zadawane pytania Czym jest controlling finansowy? Controlling finansowy to system ciągłego monitorowania wyników firmy i porównywania ich z planem finansowym. Obejmuje planowanie, bieżącą kontrolę wskaźników (rentowność sprzedaży, marże, cash flow) oraz podejmowanie działań korygujących przy odchyleniach od budżetu. Od czego zacząć budżetowanie w małej firmie? Zacznij od zdefiniowania celów finansowych na najbliższy kwartał, zbierz dane historyczne o przychodach i kosztach, a następnie stwórz prosty plan przychodów i wydatków. Kluczowe jest regularne porównywanie planu z wykonaniem – nawet w arkuszu kalkulacyjnym. Jakie narzędzia wspierają controlling w firmie? Profesjonalny controlling wymaga systemu Business Intelligence z kokpitami, automatycznymi raportami i analizą OLAP. Symfonia oferuje od 5 do 10 kokpitów i do 120 raportów zintegrowanych z modułami FK i Handel – dostępnych przez przeglądarkę, Excel lub system ERP. Czym różni się budżetowanie od controllingu? Budżetowanie to proces planowania przychodów i wydatków na określony okres. Controlling jest pojęciem szerszym – obejmuje budżetowanie, ale także bieżące monitorowanie realizacji planu, analizę odchyleń i podejmowanie decyzji korygujących. Czy controlling jest potrzebny w małej firmie? Tak. Firmy efektywnie wykorzystujące dane rosną o 35% szybciej niezależnie od wielkości. W małej firmie controlling może być prostszy (mniej wskaźników, krótsze cykle raportowania), ale jego brak oznacza podejmowanie decyzji na ślepo. Ile firm w Europie korzysta z narzędzi BI? Według Eurostatu (2025/2026) ponad 53% przedsiębiorstw w UE korzysta z oprogramowania ERP, CRM lub BI. 20% firm wdrożyło już technologie AI do analityki. Firmy bez narzędzi analitycznych tracą przewagę konkurencyjną.

Symfonia

09 wrzesień 2026